«

»

Ноя 12

Ком зиндон чоке?

Чымы гирамиjә боон иjән hовон!
Чәмә сипириш Фәхрәддин миәллими гыләj тожә овардномәш вығандә бәчәмә Милли Телевизиjә редаксиjа. Әжом әве ки, нез быныштән бәчәмә екранон. Есә аз баhандем бошмә hәмон ә овардномә, шымәнән шин- шини гуш быдән бәмы. Фәхрәддин миәллим ыштә овардномәдә парседә чәмә толышонку: ком зиндон чоке, «jолә зиндон» jа «гәдә зиндон»? Әв ыштән ҹәвоб доjдә бәштә парси. Боән, әмә де дығғәти гуш быдәмон бәчәj доә ҹәвоби. Чәjоән быдә hар гыләj толыш ыштә ҹәвоби быдә бә hәмон парси. Чумчыко чәмә ҹәми хәлғи, чы hар гылә толыши еғвол` мыәjән мәноәдә` банде бәчәмә доә ҹәвоби.
Фәхрәддин миәллими веj вахте выжниjәше ыштә жимони ро. Әj ыштә умрыш сәросәр hәср кардә бәчәмә хәлғи озоди ҹанги. Әj мәғсәдыш ноә ыштә вәдә ки, озод быкә чәмә хәлғи Озобижони зылмику, бысохты сәбәсожә Толышстон ки, быдә ҹәми толышон озод иjән бахтәвәр жимон быкән ыштә довләтәдә. Әмма Фәхрәдднин миәллим ыштәнән чок зынедә, әмәнән фамедәмон ки, hәләбәсә ко ни хәлғи озод карде, чәj сәбәсожә довләти сохте. Ым чы и кәси jа да кәси, hәтто са кәсиjән ко ни. hәзо-hәзо толышон бәпе бәштын сәпо, рост быбун бә милли-озоди ҹанг ки, озод бызнын карде ыштә хәлғи. Әве, аз вотедәм бәшмә ки, hәзо-hәзо толышон бәпе сәчын быкән, әвон бәпе бызнын ки, бо ҹо хәлғи нокәти карде?- чоке, jаан ки, озод иjән бахтәвәр ыштә сәбәсожә милли довләтәдәжиjе чоке? Бомироән әмә бәпе hәммәj бызнәмон; ком зиндонәдә жиjе чоке, «jолә зиндонәдә» jа «гәдә зиндонәдә»?
Аз веj гәпон бәзнем жәj бы hәхәдә, әмма иjо сә кардедәм ыштә гәпи, боән, гуш быдәмон бәчәмә сипириши сыханон. Фәхрәддин миәллим нывыштедә;
Чәмә хосә хәлғ!
Сәросәр ды манге ки, аз зиндонәдәм. Әмма жыго мәзынән ки, ыштә шәхси проблемон, зиндони гонә жимони hәхәдә гәп бәжәнем бошмә, шикәт бәкардем бәшмә. Не! Лап сыфтәку чымы зәhләм шедә hежо аhу-зор, шикат кардә одәмику. Чымы нәзәрәдә бәштә мерд вотә hич гылә Хыдо бәндә hәхыш ни бо аhу-зор иjән шикат карде. Чумчыко hич гыләj толыши бәпе шәкыш ныбу ки, Хыдо офәjәше әмә, чәмә бы фани дынjоәдә быә жимон гылә имтоhоне бо hар кәси. Чәмә әбәди жимон банде бәj ки, чокнә доjдәмон ыштә имтоhони, чокнә дәвардедәмон чы Хыдо дәвинәо? Мәhз чы имтоhони нәтиҹәдә мәлум бедә ки, чиче чәмә мыкофот- вәjште jа ҹәhәнным. Чымы hич шәкым ни ки, имтоhоно сәбарз бешәкәсон ғәзәнҹ вәjшт бедә, әкинә, имтоhони дәбохтәкәсон әбәди вәшедән ҹәhәными отәшәдә! Ымиjән чок зынедәм ки, де аhу-зори, шикати комәги hич кәс имтоhон доj нибәзне. Имтоhони пәләнгон доjдән, рывос hич вахти имтоhон доj әзыни. Бәштә jод биjән чәмә хәлғи jолә шаир иjән устод Мир Әли Насири сыханон. Әли вотедәбе; «Аз
пәләнгим, ныррәм hесте»! Демиjән әв вотедәбе ки, hар гылә толыш бәпе пәләнг бызны ыштәни. Жәго быбо, бәвәдә әмә озод бәзнемон карде, доj бәзнемон чы Хыдо имтоhони.
Хыдо рәhмәт быкә Әли Насири, шәхсән бомы ғануне чәj hар гылә вотә сыхан. Чымы шымәку әжом әве ки, быдә hар гылә толыш пәләнг бызны, әслан бызны ыштәни. Оҹиз мәбән чымы гирамиjә толышон, аhу-зор мәжән ыштә жимонику, шикат мәжән. Хыдо ағылыш доә бә hар кәси. Ағылыш ғаjдәдә быә, бә Хыдо бовәш быә hар кәс чорә пәjдо бәкарде hар гылә гонә вәзjәтәдә.
Демиjән жыго, чымы азизон, вотем пиjедәни ки, зиндон hостонә мәсәләjе. Әксинә, зиндонәдә ныште орзу мәкән hәтто бәштә дышмениjән! Хыдо ләнәт быбу бә hар ҹурә зиндони.
Чымы гирамиjон! Ды се кәлимә бывотым бәшмә ыштә ныштә зиндони hәхәдә. «Сиjо зиндон» вотедән бы вырә. Чиче чыми мәно? Да-донзә кәс жиjедәмон чоглә диво арәдә. Jолән hесте иjо, рукән, пиjән hесте иjо, ҹывонән, ағылмандән hесте, корәфәмән, дәрәсән hесте, дәмәрәсән. Мылхәс, hар ҹурә одәм жиjедә иjо. Зоәм бәпиjе, зывон пәjдо быкә дечәвон hәммәj. Тәғрибән са гылә жыго мәнзыл hесте бы зиндонәдә. Әмма чы мәнзыли одәмон hич гыләjни виндедәнин ҹо мәнзылонәдә жиjәкәсон. Иjо жиjәкәсон веjни чәшонәдә жимони әсәр-омә ни. hәммәj әвон пәшимонин бәштә кардә әмәли. Хок воjдә чәвон димоно. Әве, кам одәмон сыредән зиндонәдә. hар гылә сыхәно сыхән бекардәкәсон hестин, hар гәмәдә бо мәрәшулә еғанде hозы мандәкәсон hестин! Әве, вотедән ки, hички hытедәни зиндонәдә. Рожәдә и кәрә и сст бо нәве бекардедән дустәғон бә тәмизә hәво. Мандә вахтон әнҹәх осынә ғәфәси куто диjә кардедән бә дашти.
hәниjән веj чиjон hестин иjо. Әмма пиjедәмни тәлх быкәм шымә овгәти. Әве, огардедәм ыштә мәтләби сәпе.
Бәвотешон ки, мадәм зиндонәдә жимон анә гоне, бочи аз шикат кардеданим ыштә жимонику? hежо әjән бывотымки, Хыдоку бә ниjони ни, шымәку чы ниjони, ҹоним тов вардедәни бы чыврәj сарди иjән рытубәти. Әмма чики дыләдә ҹанги иjән бә Хыдо ғоjмә имон hестебу, әв тов вардедә бә hар гылә әзjәти. Чокнә бәс аз тов вардедәм?
Бы вырәдә гыләj hәдис бывотым бәшмә. Ружи Имом Саҹҹод әлеjhиссәлом нымож вотедәбе гыләj кәдә. Икәрәмәдә кәj вәшыш гәте, дәманде бо вәше. Одәмон бәрк нороhат бин ки, Имом бочи бешедәни кәо? Веj одәмон жыгошон зынәj ки, Имом суте кәj дыләдә.
Хәjли бәпештә Имом бешедә бә би. Одәмон парседән ки, бочи анә ду бешиш? Имом воте; нымож вотедәбим. Одәмон вотен; ты чокнә товы варде бә отәши? Имом сыре-сыре вотыше; аз ныможисә бәштә чәши вә вардедәбим ҹәhәнными отәши, әве, бәчымы hич еjнән ныбе ым отәш!
Чымы гирамиjон! Чандә соронин чәмә хәлғ зиндонәдә әсире, дустәғе. Кали толышон бәзнен воте ки, бочи чәмә хәлғ зиндонәдә жиjедә, охо әмә hәммәj озодимон.
hәлбәттә, заhирән әмә hәммәj озодимон Озобижонәдә. Әмма дығғәт сәғандомон бы мәсәлә молjәти, бәвәдә бәвиндешон ки, әсыл hәғиғәтәдә гыләj jолә зиндоне Озобижон бочәмә хәлғи. Бочи аз жыго фикәдәм?
Чумчыко зиндони иминә әломәт чәj ғәдәғәнонин. Мығоjисә быкомон чымы ныштә зиндони де Озобижони, бәвиндемон ки, әjо бо толышон ғәдәғәнон чывырәjсә веjин.
Иминәни, чымы ныштә зиндонәдә hар кәс бәрмалә вотедә ки, ком хәлғи нымоjәндәjе, hар кәс hурмәт кардедә бәчәj хәлғи, ды кәс еjни хәлғи одәм ыштә Инә зывонәдә гәп жәjәдә, hич кәси hынәш ни бывоты ки, бочи ҹо зывонәдә гәп жәjдәш? Еhанә гыләj дәмәрәс бывото жәго гыләj сыхан, чәj ҹәзо гон бәбе hукмәти тәjин кардә ҹәзосә.
Дыминәни, бы зиндонәдә hички бә ҹо кәси хото әзыни гыниjе, даст әзыни рост карде бәj. Хыдо ныкардә, жәго быко, веj гон бәбе чәj ҹәзо.
Семинәни, бы мәнзыләдә чич hестебу, әвон hәммәj умуин. hич кәс әзыни воте ки, фылон чиj чымыне, hички даст ныжәны бәj. Боки чич биjон, hарчи миjонәдәj.
Чоминәни, чәмә жиjә зиндонәдә бә и кәси жычиj гәрәк быбо, гирәм hәмон мәнзыләдән ныбо, чәши окә-викәдә ҹо мәнзылонәдә пәjдо бәкарден әj, бәдон бә hәмон одәми.
Чымы азизон! Веj бәзнем пеhанде жәго мәсәлон. Әмма жыго зынедәм, hежо ымонән вәсин ки, әмә бызнәмон; чымы есә жиjә зиндон гыләj вәjште де мырдолә Озобижони миғоjисәдә. Бә вырәдә ки, чәмә хәлғи ном ғәдәғәне, чәj зывон ғәдәғәне, толыш бе әjбе, бәштә толыш воте jолә ҹиноjәте, бә вырәдә ки, толыши hичиш ни, hарчи чы тыркон иjән кырдон дастәдәj, бә вырәдә ки, толыши номи гәтәкәси зиндонәдә кыштедән, чә вырә чич зиндон ни?
Әве бәшмә вотедәм ки, чымы есә ныштә зиндон бә вәjә шәнине Озобижони тоно. Әве, аз hич нороhат бедәним уштә еғволику, ыштә дарди бардедәним. Аз боштә дард зынедәним бы зиндонәдә ныште. Чымы дард чәмә хәлғи дарде. Чәмәhон hар гыләjни бәзне ыштә дарди кәше, бәзне ыштәни зиндоно перохне. Интаси чанә ки чәмә хәлғ Озобижон номәдә jолә зиндонәдәj, чанә ки әмә озодимон кардәни ыштә хәлғи, анән hич гылә толыш озод әзыни бәштә воте, әв озод әзыни бе.
Әве, аз бәшмә вотедәм ки, «гәдә зиндони» дарди мәкәшән, гылә-гылә толышон дарди мәкәшән, hәммәjәво гырдә быбән чәмә хәлғи дарди быкәшән. Но-пегәт быкән, ро-риjә бынәвән ки, чокнәj озод быкәмон чә зиндоно ыштә хәлғи? Жыго ныкомон, дышмен гылә-гылә мәhв бәкарде әмәни hәммәj, мәhв бәкарде чәмә хәлғи. Чәмә хәлғи мәhв бе бәпештә чы фәрғыш hесте?- әмә «гәдә зиндонәдәмон» jа «jолә зиндонәдә»?
Бәс чорә чиче?
Чандә соронин вотедәм бәшмә; чәмә ҹо ромон ни, ро игләjе, әмә бәпе озод быкәмон ыштә хәлғи, бысохтәмон ыштә сәбәсожә довләти, демиjән перәхәмон зиндонику. Быдә hич гылә толыш чымы дарди ныкәшы, аз тов бәвардем бә hар гылә зиндони әзоби, hич гылә зиндон арыште нибәзне мыни! hәммәjәво гырдә быбәмон Толышстони сыә пәрчәми жиjәдә, озод быкәмон ыштә хәлғи. Шымәни hәммәj сәдо кардедәм бә милли-озоди ҹанг. Хыдо ованд быдә бәчәмә хәлғи! Амин, jа Рәббил-Аләмин!
Сәломәт бымандән!
Быжиjы чәмә толышә хәлғ!
Быжиjы сәбәсожә Толышстон!
Быжиjы ТМТ!
Лејла Додо
Ксенјә Шереметјевә

Источник:https://www.youtube.com/watch?v=Alv8seIuaVg

 

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>