«

»

Май 15

Толышә-ермәнијә иттыфоғ: чичон чәш кардејдәмон?

Чымы гирамијә боон ијән һовон!
Шымә һәммәј чок зынедәшон ки, бы чандә сорон дыләдә ки әмә ҹанг кардедәмон ыштә хәлғи озоди роәдә, һич вахти нијомон кардәни ыштә хәлғику чы ҹанги сәр мәғсәдон ијән вәзифон, һәмән ком мәмләкәтон ијән хәлғон чәмә мыттәфиғин сәбәсожә Толышстони сохте роәдә!
Чы мәсәлә ҹо ҹәһәтон һәммәј нојдәм бә кәно, ымруж пиједәме гәп быжәным бошмә бы мыборизәдә чәмә хәлғи Озобижони республикә номәдә песохтә довләти зылмику озод карде коәдә жәго мыттәфиғон гыләјни һәхәдә. Мәвужи, шымә һәни сәрәсәјшон ки, чымы ымружнә сыхан Ермәнистони һәхәдәј! Тикәјән дырыст бывотом, де пешынә вахтонәдә Ермәнистонәдә вағе быә һодисон әлоғодор чәмә мыттәфиғәти еғволи һәхәдә гәп жәјым пиједә бошмә. Әмә веј вахте елон кардәмоне ки, Ермәнистон чәмә әсос мыттәфиғон гыләјније бы мыборизәдә. Һәмән бәрмалә вотедәмон ыми. Сәрәседәмон ки, хысусән һалијәдә Озобижонәдә жијә чандә кәс толышон һестин ки, чәвон вејән хош омедәни ермәнијонку ијән Ермәнистонику, һәлә Арсахи һич вотедәним! Әмә веј ғәшәнг сәрәседәмон ки, милли-озоди ҹангәдә мыттәфиғ идә зерән ни ки, бә һар кәси хош бо! Умумән һич гылә хәлғ ја довләт боштә мыттәфиғ выжнеәдә, һич бәштә ағылән вардедәни ки, әв хош омедә бәј ја не? Гирәм бә нәзәр быстәномон ки, әмә сијоси мыборизә бардедәмон, бәвәдә бәпе бә гиј быгәтәмон ки, “хош омедә” ја “хош омедәни” ғәзинә сентиментон вырәшон ни бы коәдә! Де Ермәнистони чәмә мыттәфиғәти гыләј тарыхи һәғиғәте ијән објектив зәрурәт! Чумчыко әмә бәпе ыштә јодо беныкәмон ки, иминәни, ермәнијонән бәнә чәмә толышон чәмә региони ән ғәдимә бынәјнә хәлғон гыләјнин, әвон чәмә незә һамсијән, һәмән чәмә хәлғон арәдә мәрәшулә һич вахти быәни! Дыминәни, әмә бәпе јодо беныкәмон ки, чәмә хәлғи озодәти ејни вахтәдә песохтә Озобижони довләти һукман сәнибәтон формат карде нәзәрәдә гәтедә, һәмән толышон чанә веј һәмрәғинбу бы кој, ермәнијонән, хысусән Арсахи ермәнијон анә һәмрәғин! Семинәни, Хәрәбоғи Озобижонику есије, ыштә сәбәсожәти елон карде боәмә гыләј јолә тәҹрубәје, әв, и тәрәфо,  илһам дојдә бәчәмә хәлғи чәј милли-озоди ҹангәдә, чә тәрәфоән, практикәдә сыбут кардедә толышонән чә довләтику ҹо бе мымкунәти!
Ымони һәммәј бә нәзәр сәј бәпештә, әмә елон кардәмоне ки, Ермәнистон ијән Арсах чәмә хәлғи тәбии мыттәфиғин чәмә бардә мыборизәдә! Бы вахти әмә сәрәседәмон ки, пурмәзмунә мыттәфиғәти бә дәрһәл оме и ружи ја да ружи мәсәлә ни! Ым ко чәмә хәлғон һар дыјнәку тәләб кардедә ки, шәв-руж ко быкәмон бы роәдә, сыбут быкәмон бәјәнды ки, әмә һәғиғәтән сәһв кардедәнимон ыштә дустон выжнејәдә! Әве аз вотедәм ки, ымружнә ружәдә чәмә де ермәнијон фикирон, нәзәрон һәммәј гырд сәпејәнды еныгынонән, чәмә арәдә кали фикири ҹоәтијон быбонән, бәчәмә мыттәфиғәти ымон һич хәләл әзынин варде, чумчыко ым ко воҹибе бочәмә хәлғон дыјнәнән! Әмә ыми чок сәрәседәмон, әве пиједәмоне ки, чәмә хәлғ һәммәј сәрәсы ыми! Шык быбу бә Хыдо ки, ружбәруж һәнијән зијод бедән ыми сәрәсә толышон ијән ермәнијон ашмард, әве ым шо кардедә әмәни! Мыттәфиғәти ҹонинә гыләј просесе, чәј шемонәдә проблемон ијән сәнырәсәтијон бәзнен бә мијон беше. Әмма әмә бәпе вахти-вахтәдә мијоно пегәтәмон әвони ки, быдә әвон пожәнәти ныкән бәчәмә бардә мыборизә!
Ымијән бәшмә нәзә быросным ки, бы дәвардә сорон дырози Озобижони һукмәт һежо  дылисыхт бә дастпочәје ки, пожәнәти быкә бәчәмә де ермәнијон мыттәфиғәти. Чумчыко ә мырдолә һукмәт чок сәрәседә ки, ым мыттәфиғәти гыләј бәло бәзне бе боәј! Әве Озобижони һукмәт “сепаратист” вотедә бәмә, “ермәнијон тәсири ҹәсусон”, “ермәнијон дастәдә гулмәчә”, “бәштә хәлғи хәјонәт кардәкәсон” ијән ҹо номләкон нојдә бәмә, чәјоән вотедә ки, “һәром быбу бәшмә Озобижони нун”, “шымә вынијо бо Озобижони нун”! Ејни вахтәдә ермәнијон дыләдән жәго одәмон һестин ки, әвонән, мәвужи, вејән бовә кардедәнин бә толышон, әве чок дијә кардедәнин бәчәмә мыттәфиғәти. Јәне вотем пиједә ки, һар дыглә хәлғи дыләдә һестин жәләвонә шәкбәлујә одәмон!
Интаси әмәни шо кардә ҹәһәт ыме ки, ружбәруж һәнијән веј толышон сәрәседән толышон де ермәнијон мыттәфиғәти бочәмә милли-озоди ҹанги воҹибәти, һәмән һәлә бы незони быми шәк вардә ермәнијонән гәдә-гәдә сәрәседән ки, әвон ноһәх шәкбәлун чәмә толышонку! Жыгонә, пешынә соронәдә әмә де јолә шојво мышоһидә кардедәмон ки, чәмә хәлғон ружбәруж һәнијән нез омедән бәјәнды, дыл тоспынедән бәјәнды, етибо кардедән бәјәнды, сәфәрбәр кардедән ыштә зуј ијән ғыввә бәчәмә умуми дышмени, јәне Озобижони довләти вәјнә бардә мыборизәдә!  
Әве аз вотедәм бәшмә ки, чәмә һәхымон ни ки, чәшон ви быкәмон бә Ермәнистонәдә бы незони шә просесон, бә просесон ки, чәвон һыҹубәто һукмәт дәгиш бе Ермәнистонәдә – канә һукмәт ше, тожә һукмәт омәј. Гирәм әмә тосә охој Хыдотәрәфә быбомон, бәвәдә әбыни воте ки, әмә һичи вотедәнимон чә просесон һәхәдә! Охо әмә ыштә навконә бәрномонәдә һәм толыши, һәмән тырки зывононәдә гәпымон жә чә просесон кали ҹәһәтон һәхәдә, вотәмоне ки, Ермәнистонәдә шә һәмон просесон чәмә ҹәми региони, һәмән чәмә хәлғи бардә милли-озоди ҹанги ән нујә тарыхәдә тожә мәрһәлә бынәшон ној! Интаси бәмы жыго омедә ки, әмә гыләј әлејдә бәрномә һәср ныкомон бә һодисон, ым рост әбыни чәмә тәрәфо! Охо әмә ҹәвоб быдәмон бәпе бә жыго гыләј парси: Әмә чич бәзнемон чәш карде Ермәнистони тожә һукмәтику? Ымијән бә нәзә быстәнән ки, һежо чәмә толышон дыләдә һестин кали мијоннангырә “былбылон” ки, ә камсәрон бәштә хәлғи озоди ҹанги овандон шојво карде әвәзи, де шојво нывыштедән ки, ермәнијон де толышон мыттәфиғәти охој һәни рәсә, гуја Ермәнистони дастәк доә Толышстони Милли телевизијән ымру-маштә дәбәбастен! Әве пиједәме ымруж гәп быжәным бошмә чымон һәммәј һәхәдә.
Һа, чымы гирамијона, һәғиғәтән боән бызнәмон ки, чокнә тәсир бәзнен карде бәчәмә де ермәнијон мыттәфиғәти һәмон ә просесон Ермәнистонәдә һукмәти дәгиш бе бәпештә?
Һар чијсә бәнав, Ермәнистонәдә вағе быә һәмон просесон ыштәни һәхәдә ды-се кәлимә бывотым бошмә. Һәмә деталон тәһлил карде фикәдә ним. Иглә әј бывотым ки, бы просесон шемонәдә ермәнијә хәлғи не вотыше бәштә канә һукмәти, ә һукмәтијән бә нәзәрыш сәј ыштә хәлғи орзу ијән пијәј, истефош дој. Гирәм чәмә толышон сәрәседәнбу ки, чәмә мәғсәд ыштә хәлғи милли зылмику озод кардеје, әј мардеку перохнеје, бәвәдә бәпе чәмә һич шәкымон ныбу бәј ки, демијән ермәнијә хәлғи әсыл демократијә ијән озодпәрвәрәти дәрсыш дој бәмә һәммәј, һәмән бә дынјо ҹо хәлғон! Ым һодисон һәмән сыбутышон карде ермәнијә хәлғи, һәмән Ермәнистони сијоси елитә камиләти! Мәлум бе ки, лозим быә ләзәдә ермәнијон һәммәј јодо бекарде зынедән ыштә арәдә быә ади но-гырәјон һәммәј, и бе зынедән бәштә довләти ијән Сәрзәмини перохне хото!
Ымружнә ружәдә бочәмә толышон һәммәјсә воҹибә дәрс һежо ыме! Әмма ымружнә ружәдә боәмә чәјсән воҹиб ыме ки, әмә бәпе бызнәмон, чичон бәзнемон чәш карде Ермәнистони тожә һукмәтику? Чуне бәбарде ә һукмәт Ермәнистони тожә шәроитәдә, де ком хәлғи мыттәфиғ беш бәпије әј? Һәммәјсән воҹиб ыме ки, бызнәмон: Арсахи чичон чәш кардедән? Охо әмә чандә кәрә вотәмоне бәшмә ки, Арсахи республикә ныбо, Озобижони довләт ә мәсәлә, Хыдо ныкардә, бәштә хәј һәлл быко, бәвәдә чәмә хәлғи Озобижонәдә мәһв карде чәши окә-викә ко бәбе! Әве әмә вотедәмон ки, чанә Арсах һесте, анән һәлә Озобижони һукмәт мәҹбуре тов бијә бә толышон, мәһв ныкә чәмә хәлғи!
Гирәм нәзәр сәғандомон бә Боку сијосәткорон ијән аналитикон нывыштәјон ијән вотәјон, бәвәдә жыго мәлум бедә ки, гуја Ермәнистонәдә һукмәти дәгиш бе нәтиҹәдә, иминәни, чәвон довләт гырд мәһв бәбе, дыминәни, чәвон нәтиҹәдә Ермәнистон бебәше “Русијә вәнгонәо”, ымән бәј сәбәб бәбе ки, ермәнијон ыштән Арсахи де хошәхоши бәдон бә Озобижони!
Әмма ә камсәрон чич вотедән-бывотын, ермәјнијон сијоси елитә иминә мәсәләш һәни һәлл карде, әвон бы мәсәләдә бә иглә мәхрәҹ омәјн. Чыми нәтиҹәдә канә һукмәт динҹ-динҹи ше бә истефо, тожә һукмәт омәј бәчәј вырә! Ым бәмә әсос дојдә бывотәмон ки, мандә мәсәлонәдән һич гылә ишкил нибәбе! Чумчыко митингон лап сыфтәку мәхлоғи елон кардыше ки, чәвон нишоне һич гылә геосијоси контекст, әвон Ермәнистони сырф дылә мәсәлонин! Чыми мәно ыме ки, Ермәнистони геосијоси мәғсәдон һич дәгиш әбынин, хысусән чәј де Русијә әнәнәви мыттәфиғәти һежо жәгоән бәманде! Әв ки манде бә Арсахи, лап сыфтәку бәмә мәлумбе ки, Ермәнистонәдә ки бә һакимијәт омедә-бо, чыми һич дәхылыш әбыни бә Хәрәбоғи!  
Әве әмә гырд бовәмандимон ки, чә һодисон һич јавә тәсир әбыни һәмән бәчәмә де ермәнијон мыттәфиғәти ијән дустәти! Һалијәдә мывҹуд быә шәроити тәһлилику бә нав омә иглә сәростә мәнтығи сәкыштә һежо ыме!
Әве вотедәм ки, быдә һәм Озобижонәдә чәмә дышменон, һәмән бәнә былбыли ҹәһ-ҹәһ жә ә камсәрә толышон быдә бевахтә шојво ныкән! Әмә һич нороһат нимон чәмә мыттәфиғәтику, чәј ајәндәку! Чумчыко чәмә де ермәнијон мыттәфиғәти һәни бешә тарыхи дәвинәо, сыбутыш кардә ки, ым дыглә хәлғ иҹо иншаллаһ бәрәсен бәштә мәғсәди, мәһв бәкарден Озобижони песохтә довләти, толышә хәлғән озод бәбе чә мырдолә һукмәти ијән чы пантыркон зылмику!
Һежо ијо әјән бывотым ки, бочәмә Милли телевизијән һич тарс-ларз ни! Әв чокнә тосә ымружнә ружи Толыши милли-озоди ҹанги наввәдә шедәбе, чәј пәрчәмдорбе, жыгошән иншаллаһ жәго бәбе! Чәмә Телевизијә ыштә бәрномон тосә бә вахти ебәдаште бәшмә нәзә ки, иншаллаһ, озод бәбе чәмә Сәрзәмин Толышстон, бәвәдә әмә Ланконәдә идомә бәкардемон ыштә телевизијә бәрномон, ым Телевизијә бәбе Толышстони Республикә сәр телевизијә!
Сәломәт бымандән! Хыдо комәг быбу бәмә һәммәј!
Быжијы чәмә озодпәрвәрә толышә хәлғ!
Быжијы толышон де ермәнијон мыттәфиғәти!
Быжијы Толышстони Милли телевизијә!

Лејла Додо

Источник: https://www.youtube.com/watch?time_continue=103&v=o91jejpUlDI

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>