«

»

Май 15

Малтә

Чымы гирамијон!
Малтә республикә Мијонзәминон дыјоәдә пемандә Малтә ләпәконәдә быә ләпәкә довләте. Бәштә мығјоси горәнә әв пенҹминә ивыжәлијә довләте.
Малтә сыхани мәншә дырыст мәлум ни. Һәммәјсә веј певыло быә версијә ыме ки, әв јунани зывонәдә быә meli — «ангивин» сыхано бә әмәл омә. Ғәдимә јунанон Melitē вотедәбин бә ләпәки, чәј мәноән “шинә ангивине”. Бәзне бе ки, бә ләпәкәдә быә уникалә ангивини һисоб жәго вотәшоне. Әјо һестбе меши ендемик гыләј ҹур. Ромәвыжон вотедәбин бәј “Мелитә”, әјән һисоб бәбе карде һәмон ә јунанә сыхани ромә зывонәдә быә варианти ғәзинә.
Ҹо гыләј фәрзијә жыго иддо кардедә ки, “Малтә” сыхан бә әмәл омә Финикијә зывонәдә быә “Малет”, јәне “пани”, јаанки “лиман” мәно доә сыхано.
Авропәо бә Асијә ијән Африкә шә роон веј ғәдимику ҹәлб кардедәбин гәтымкорон. Чәмә ерәку бәнав һәштминә әсрәдә Малтәдә сәбәсо бин финикијәвыжон. Дејәвон тәхминән и вахтәдән јунанон омәјн ијо. Чәмә ерәку бәнав чоминә әсрику тосә чәмә ерә сензәминә әсри вахтбәмијон ләпәкышон гәте карфагеныжон, ромәвыжон, Бизанси, әрәбон, норманон ијән испанон.
И һәзо һафтса нәве һәштминә сори бә Мисир сәбәро быә Франсә орду де Наполеон Бонапарти сәрдорәти гәтыше Малтә. И һәзо һәштсаминә сори сентјабри пенҹәдә, ыштә нубәдә, ингилисон гәтышоне чы Малтә појтахт Валеттә, ростышон карде әјо Британијә пәрчәм. И һәзо һәштса чордәминә сори дәбастә быә Париси мығовилә әсосәдә Малтә дәварде бә Британијә еһдә. Ингилисон кардышоне әв ыштә мыстәмләкә, ежәшоне әјо ыштә һәрби-дыјо базә.
И һәзо нәвса шесты чоминә сори сентјабри висты ијәдә Јолә Британијә сәбәсожәтиш дој бә Малтә Британијә ијәти чарчивәдә. Довләти јол бәнә навконә ғәзинә һисоб бедә Британијә краличә, мәмләкәтәдә мандедә Британијә генерал-губернатор, ғыввәдә бедәбин Британијә ғанунон. И һәзо нәвса шесты һафтминә сори ијули нонзәдә Малтә сохтыше дипломатик мыносибәтон де ССРИ (Ес-Ес-Ер-И). И һәзо нәвса һафто иминә сори Малтәдә бә һакимијәт омәј лејбористә һукмәт, әј ләғвыш карде и һәзо нәвса шесты чоминә сори дәбастә быә ингилиси-Малтә кәсимот, мәһдуд кардыше хариҹи ләшғәрон мәмләкәти зәминонәдә бе. И һәзо нәвса һафто чоминә сори бекабри сивы ијәдә Малтәдә елон кардә бе де президенти јолјәти ијән ипалатәјнә парламенти бе шәрти республикә.
Ды һәзо чоминә сори Малтә дахил бе бә Авропә Иттыфоғ.
Малтә чы Авропә игләлијә довләте ки, әјо нин даими рујон ијән тәбии голон.
Малтә парламентә республикәје. Малтә Конститусијә ғәбул кардә быә и һәзо нәвса шесты чоминә сори, пешы кали дәгишијон кардә быән бәвәдә. Ғанунәдә һакимијәт мәхсусе бә парламенти. Довләти јол президенте. Иҹо һакимијәт Сәр-вәзири јолјәти кардә һукмәти дастәдәј.
Сәбәсожәти сәјку ды-се сори дәварде бәпештә, јәне и һәзо нәвса шесты чоминә сори Малтә ғырсә һәмкоәти кардедәбе де Јолә Британијә ијән ҹо НАТО довләтон. Лејбористә партијә ғәләбә бәпештә дечәј сәрәнҹоми дәбастышоне чы НАТО офис Малтәдә.
Улгујоныш гәдәлијән быбо, елон кардә быә бетәрәфәтијән быбо, Малтә довләти һестыше ыштә орду һиссон, һәмән һәрби будҹә. Чәј һәрби ғыввон әсос функсијә мәмләкәти һывоси кәшеје хариҹи ијән дыләтони хәтонку.
Малтә појтахт Валеттә довләти иғтысоди ијән сијоси мәркәзе. Бә ҹангәвор, дыјовон, Ионитон ордени магистр Жан Паризо де ла Валеттә номышон ноә бә шәһри. Валеттә ежәше ым шәһр, чәјоән мыдофиәш кардә әв тырконку.    
Малтә мәхлоғ чоса висты нәв һәзо сеса чылы чо кәсе. Бә мәхлоғи ғырсәти горәнә әв пенҹминә вырә гәтедә дынјоәдә.
Малтә әсос зывонон Малтә зывоне, әв мандедә бә әрәби зывони Туниси диалекти, чәјоән Ингилиси зывон. Хәјли певыло быә ијо һәмән Италјани зывон.
Мәхлоғи вејни, јәне нәве пенҹ ијән даәдә һафт фаиз малтәвыжонин, мәхлоғи нәве һафт ијән даәдә се фаиз ибодәт кардедә бә католикә дини.
Чы Африкә ијән авропә мијонәдә пемандә Малтә парде бо ғејри-легал иммигрантон. Пешынә вахтонәдә Африкәо омә мәхлоғ ружбәруж веј бедә ијо.
Малтә һәмән популјарә вырәје бо Јолә Британијәо ијән ҹо Авропә мәмләкәтоно омә тәғоудкорон.
Малтә иғтысодијоти әсос саһә туризме. Бә Малтә омә туристон ашмард сорбәсор һәнијән веј бедә. Шәһрон ијән тәбиәти ландшафтон рангбәрангәти һымһымбәдә Малтә популјарә вырә быә бо бәдии филмон кәше. Малтәдә кәшә быән Гладиатор, Код Да Винчи ијән ҹо филмон.
Ды һәзо һәштминә сори јанвари ијку, де Малтә лирә јанбәјан, ијо око дојдән һәмән авро.
Әсос нәғлијоти воситә автомобили нәғлијоте. Һәрәкәт чәпсәмтине.
Малтә мәктәбонәдә һанде бино бедә веј рә, әғылон вејни бә мәктәб шедән се синәдә, дијә мәкәмон ки, иҹбори мәктәби син пенҹ соре.
Чы Малтә милли рәсә палеосентауреја номәдә надир ијән чочинә аләфе. Әв бешедә иглә Малтә зәминонәдә, аиде бә бијә әјоми аләфон. Хәлғи дыләдә чәј номи тәрҹумә кардедән бәнә “дыјо гушон” ғәзинә. Чумчыко әв бешедә бә дыјо лап незә рәғонәдә.
Сәломәт бымандән! Хыдо комәгон быбу!

Лејла Додо

Источник: https://www.youtube.com/watch?time_continue=103&v=o91jejpUlDI

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>