«

»

Янв 13

Шамбалә

Самбхалә јаанки Шамбалә кали сәвононәдә Тибети диј јаанки че Асијә һәндәвәри региононәдә быә әфсонәви мәмләкәти номе.
Шамбалә консепсијә сыфтә-сыфтә че классик индуизми гыләј поәбе, һәмән әј банд кардејдәбин де али һындә фириштә Вишнә вәомә тәҹәссуми моәку быә вырәј.
Пешы “Шамбалә” мәфһум зијод бе ијән кали буддистә мәктәбон дәмандин әј бо аид карде бә буддистә фәлсәфә. Ијо Самбхалә һәни Шамбалә ни, әнҹәх гыләј ди ни, че крал Сучандрә идорә кардә еҹозкорә мәмләкәте. Че Шамбалә быә вырәшон овоштыније ведә Һындистоно бә кастә системи ныбыә вилојәт, јәне бә Тибет.
Самбхалә (Шамбалә) гуја бедә ғәдимә әнәнон һаким быә регионәдә, чәј “диндорә ҹәмјәти” сәбәсоон сәдә есә бој мандејдән каһинон.
Буддистә мәтнонәдә иминә кәрә бә Шамбалә номи раст омејдәмон чәмә ерә Х әсрәдә Калачкра-тантрәдә. Жыго рәвојәәт кардејдән ки, әв мандә че буддә ыштәнику тәлим сә чар Сучандрә вахтику. Ҹо гыләј әфсонә жыго рәвојәт кардејдә ки, Шамбалә Мијонә Асијәдә быә гыләј сәлтәнәтбе, мысылмонон бы регион дәфырсије бәпештә әв әнәчи бе бо одәмон чәшон.
Шамбалә һәхәдә мифон жыго рәвојәт кардејдән ки, че Шамбалә сәлтәнәти 25-нә чари вахтәдә вағе бәбе че хәј де шәри арәдә јолә ҹанг. Әве бә Шамбалә һәср быә буддистә шикилонәдә һежо тәсвир кардејдән чари де дышменон кардә ҹанги. Шамбалә чар ғалиб оме бәпештә нујә ерә бино бәбе, әв әломәтдор бәбе де Пенҹминә Буддә зуһури.
Бә тибетолог Бронислав Кузнетсови ијән шәрғшынос Лев Гумилјови тәфсирон бовә быкомон, бәвәдә истисно әбыни кардеј ки, де Шамбалә ејни бәбе кардеј Ирони-Тибети хәритәшыносәти әнәнон аид гыләј ғәдимә Тибети хәритәдә тәсвир кардә быә мәмләкәти. Әмма, алимон иддо кардејдән ки, чә хәритә мыәллиф че Селевкијон һәммыосирбе, әве, еһтимол бәбе кардеј ки, әј тәсвирыш кардә бә хәритәдә Суријә (Шам).
Теософијәдә (Илаһи мыдрикәти елмәдә) Шамбалә јолә миәллимон жијә вырәје. Че Шамбалә быә вырә мыәјјән кардејдәбин ҹурбәҹурә ҹоғрафи ареалонәдә – Гоби бијбоникуш гәтә, тосә Һималај. Буддистә мәтнонәдә нывыштејдән ки, Шамбалә бејдә ру Ситаку камиши кобәсони сәмтәдә, әј бә гырд гәтејдән бә лотоси пәрон мандә сәвоалонә һафт гылә банд. Де Шамбалә ијән чәј тарыхи нәве мәсәлә әлоғодорин чандә гылә номон. Русијәдә ымон Јеленә Блаватскајаје, һәмән Николај ијән Јеленә Рерихонин.
Јеленә Петровна Блаватскаја урусә әсылзодәје, шәһрвандәтиш сә ӘИШ-дә, әв теософә философе, әј һисоб кардејдән че Теософә ҹәмјәти баниси ғәзинә. Чә ҹәмјәти мәғсәд аријә ијән ҹо нывыштәјон, дынјо динон ијән ҹурбәҹурә елмон тәдғығ кардеј, бә Брахманә, Буддистә ијән Зәрдустә фәлсәфон аид ғәдимә Асијә сәвонон әһмијәти мыһумәти исбот кардеје. Блаватскајә елоныш кардәбе ыштән гыләј “јолә мәнәви вәсә” выжнијә одәм, һәмән чәј “нијонијә зынәјон мыһофиз” елон кардә Тибети устодон – Махатмон быјәти шогирд. Пешо-пешони әв дәманде бо тәблиғ карде че теософијә ыштә мыәллифә версијә. Әв веј сәјоһәт кардејдәбе бә дынјо һар сәмт. 1860-нә сори дәро гыније бә Һындистон ијән Тибет. Ланкијәвыжә буддолог, че Умумдынјо буддистон быјәти президент Гунапала Малаласекара жыго нывыштејдәбе
Блаватскајә һәхәдә: “Һич шәк ни бәчәј де Тибети буддизми, һәмән де езотерикә буддистә практикон танышәти”. 1879-нә сорику тосә 1888-нә сори Блаватскајә һәмән редакторбе “Теософ” журнали. Блаватскајә иддо кардејдәбе ки, әв малике бә фовғәлтәбии ғабилјәтон, әмма 1884-нә сори мәтбуоти иттиһомыш карде әв шарлатанәтијәдә, әве 1885-нә сори әј тәргыш карде Һындистон, кучыш карде бә Алманијә.
Блаватскајә огәтәше чандә гылә әсәрон. Әвон чандә кәрә чап кардә быән ҹо-ҹо мәмләкәтонәдә, әмма сәбәб быән бә ҹурбәҹурә рајон: кали одәмон һејран мандән бәвон, кали кәсон гырд тәнғыдышон крадә. Жыго ја ҹо ҹур, чәј фәолијәти һымһымбәдә “Шамбалә” мәфһум мәшһур быә теософә мәронәдә.
Урусә рәссам, философ-мистик, 1924-28-нә соронәдә бә Мәркәзи Асијә сәјоһәт кардә Николај Константинович Рерих вотејдәбе ки, әј шәхсән мәсәше бесә-бынә мығдорәдә рәвојәтон че Шамбалә һәхәдә. Рерих дастбәкобе де гешә иҹтимои фәолијәти, әв бандбе бә сијоси ијән иғтысоди нахшон, пебемононыш һестбе де болшевикон ијән масонон. Рерихи песохтә дини-фәлсәфи тәлими әсосәдә бә мәјдон беше “Агни-Јогә” јаанки “Ҹонинә Етикә” номәдә тожә тәлим. Чәј ән мыһум вәсон гыләјни бә Шамбалә еһтиром кардебе. Чәј идејон идомә кардәкәсон ҹәмјәт ијән агни-јогон тәшкил кардејдән Рерихи номәдә һәрәкоти.
Рерихи идејон хәјли тәсирышон карде бә Русијәдә “нју-ејҹә” номәдә ыштәни “нујә әсри дини” ғәзинә едаштә сектантә тренди бә дәрһәл рәсе. Ым, әсосән фовғи-тәбии, езотерик ијән синкретик характерәдә быә ҹурбәҹурә мистик ҹәрәјонон ијән һәрәкотон мәҹму умуми номе. Һәнијән тангә мәноәдә ым термини око дојдән бо бәјәнды идеоложи ијән тәшкилоти ҹәһәто ангылә сектантә дини һәрәкотон тәсвир карде ки, чәвон идеологон око дојдән “Нујә ерә”, “Мавлә бырҹи ерә” ијән “Нујә әср” мәфһумон, һаканән бәштә жәгоән вотедән.
Николај Рерихи жен Јелена Ивановна Рерих Рерихи-Шамбалә һәрәкоти фәол узвон гыләјније. Ыштә номәонәдә Јелена Рерих бә Шамбалә вотејдәбе “бәшәри тәкомули һежо һывос кардә, дынјо һодисон мышоһидә кардә ијән әвони бә хылсокорә побон сәбәро кардә тәлим”. Һежо бәнә Блаватскајә, Јелена Рерихән гәп жәјдәбе че Шамбалә де һәмә махатмон, јәне “устодон” әлоғә һәхәдә. Әв вотејдәбе бәвон “сипијә быјон”.
Агни-јогә тәлим иддо кардејдә ки, ҹо-ҹо вахтонәдә Шамбалә зуһур бејдә ҹо-ҹо, бә һәмон вахти һаким быә тәсәввурон мывофиғ либосонәдә.
Ғејд лозиме кардеј ки, насистә Алманијән хәјли нәвәбе бо әфсонәви мәмләкәти. 1935-нә сори Алманијәдә тәсисышон карде “Ғәдимә алмани тарыхи ијән әҹдодон ирси умутә алмани ҹәмјәт”, пешы әв бе Аненерби институт. Ҹәмјәти тәсискорон Һенрих Һимлер ијән Герман Виртбе. Че Аненербе иминә рәһбәр профессор, мәншә етиборән һолланд, чандә гылә езотерик әсәрон мыәллиф Герман Вирт бе.
Де Һимлери әмри 1942-нә сори “Аненербе” дахил бе бә СС-и рејхсфурери шәхси ғәрорго, бәј табе бејдәбин 50 гылә институт. Чәвон вәзифә фашистон ирғи нәзәријә елми сурәтәдә исбот карде ијән тәбиәти сәпе һакимијәт доә ғәдимә зынәјон фовғи-тәбии умутебе. СС-и рејхсфурер Һенрих Һимлери хошыш омејдәбе рә-рә ым сыханон тикрор кардејку: “Милләт тосә бә вахти бахтәвәр жијејдә ки, һәлә чәј јодәдә бејдә чәј дәвардәј ијән чәј әҹдодон әзәмәт”.
Че институт “Аненербе” елми пәрдисон әһотә кардејдәбин елми фәннон гешә мәрә: астрономијә, биологијә, ботаникә, геологијә ијән минералогијә, алмани нәҹимәсәнәт, тосәтарыхи тәбиәтшыносәти, че рәсон генетикә ијән ҹо.
Институт Аненербе де Һимлери биловоситә дастәки бә Тибет 1939-нә сори тәшкил кардә алмани експедисијә һәхәдә веј нывыштә быә. Ән веј певыло быә рај ыме ки, насистон нәвејдәбин бо “ғудрәти ғәдимә мәркәзи, дечәј нычијә ғыввон иттыфоғ карде ијән дечәј комәги планетәдә че алманон әғәти сохтејро”. Әмма елми әсәронәдә чә експедисијә мәғсәди һәхәдә вотејдәбин ки, чәј әсос мәғсәд че әғон ијән ғулон ирғи нәзәријә елми сурәтәдә исбот карде ијән че әғон, јәне алманә аријон ғәдимә ирғи ирси нәвеје”.
ХХ әсри 30-нә соронәдә Тибет чәтин дастрәсбе, һәмән информасијә ныбе чәврәј һәхәдә Авропәдә. Әјо әврәј дијәро ијән чочин зынејдәбин. 1938-нә сорику жыгошә III Рејхәдә һәмә археоложи кандемонон дәвардејдәбин инуститут Аненербе нәзорәти жијәдә. Чәврәј алимон пијејдәшонбе сыбут быкән ки, алмани сивилизасијә ғәдиме һәтто Мисирисән. Насистә алимон нәзәрәдә Тибет жәго гыләј вырәбе ки, әјо манде әзнин че ғәдимә германон-аријон ризон. Рејхсфурер Һимлери пијејдәшбе елми әсос быстәны бо алманон ҹо ирғонсә башәти һәхәдә ирғи нәзәријә. Тибетәдә алманон әғә-аријон ирғи биоложи ризон пәјдо кардеј нијәтәдәбин.
Алманон тибетәдә 1939-нә сори бо Шамбалә нәве һәхәдә еһтимолон һәхәдә версијә иминә кәрә журналистон озывон вардышоне пеш ҹанги. Иминә кәрә чәј һәхәдә гәп жәшоне франсызә журналистон Луи Повел ијән Жак Бержје ыштә “Магон ружобә” китобәдә. Әвон һәмән нывыштејдәбин: “Мистик ғыввәсојбә ијән фовғәлтәбии имконсојбә әғәти кардәнинә ирғи идејә веј ҹозибәдор бе бо насистон”.
Бә Тибет експедисијон тәшкил кардејдәбин тосә 1943-нә сори. мәрағине жыго гыләј факт ки, һәни Дыминә Дынјо ҹанги охојәдә, Берлини роәдә ҹанги вахтәдә насизми охонә гәрдәнкәшон мардон дыләдә пәјдо бин тәғрибән һәзо кәс алмани либосәдә Асијә симосојбә фидои-шәһид тибетыж. Асијәвыжә-тибетыжон чы аидијотышон әзни бе бә III Рејхи, һәлән беҹәвоб мандә. 1945-нә сори мајә мангәдә Рејхдәфтәрхонә СС-и формә танкардә асијәвыжон мыдофиә карде факт ыштә тәсдығи пәјдо кардејдә сәвети һәрби архивон мәлумотонәдә: “Тибетыжон ҹанг кардышоне тосә охонә пәтрони, әвон де гуллә жәјдәбин ыштә јарәжәон, әсир егынејдәныбин. СС-и формәдә иг кәсән бәјжијә тибетыж мандәныбе”.
Алмани тибетшынос (һәмән зоолог, орнитолог), СС-и штурмбаннфурер, че Аненербе рәһбәрә әмәгдош Ернст Шеферышон тәјин карде бә Тибет шә експедисијә јол. Әв дәварде зынәј че ингилисон ноә ғәдәғәни, ныфузыш карде бә бастә рәјонон, рәсәј бә ТИбети појтахти. Алманон бә Тибет рәсми дәвәт кардә регент Квотухту де шојво пишвозыш карде әвон.
Мәрағине ки, алманон һәмрәғбин әнҹәх бә буддизми не, чәјсән веј бә тибетыжон милли дин, буддизми ијо певыло бејсә веј бәнав ијо мывҹуд быә, есә буддизми де шаманизми Тибети формон синкретик умжән “бон”и дини.
Алмани антрополог доктор Бруно Бегер чәврәј одәмон дими гипси маскон бекардејдәбе, һәмән антроположи ҹәһәто чәвон кәллә улгујон пегәтејдәбе. Бегер һәмән тәдғығ кардыше сеса кәсисә сапе тибетыжи андоми физики сохтемон ијән чәвон кәллә чәнәх. Антропологи тәдғығоти бәрномә формулә кардә быәбе де ым сыханон: “Бә Тибет куч кардә нордон астон чәвонку че нордон әломәтон манде-ныманде бегули кардејро умуте, пурғыјмәтә ирғон, умжәнә ијән ниманҹулә ирғон мыәјјән карде, һәмән иғлими бә одәмон психикә ијән физиологијә тәсири тәдғығ карде”.
Алманон бовәшон һестбе ки, әғәти кардәнинә ари ирғ пытыпоә быә де жинә ирғон бә ҹинси әлоғә дәше нәтиҹәдә. Әмма чәј бәјжи мандә нымојәндон (ғәдимә германон) бегули бәбе карде
Тибети мыәммојнә мыдрикон дыләдә. Әвон тәртиб кардышоне тибетыжә димон гипсә коллексијә бо де аријә әломәтон охшәрәти мыәјјән кардеј.
Ингилисә профессор А. Берзин жыго шәрһ кардејдә насистон бә Тибет експедисијә ыштә “Шамбалә һәхәдә сәһвә мифон” номәдә мәғаләдә: “Алмани институт Аненербе рәсми иҹозә доә игләлијә експедисијә Ернст Шеффери рәһбәрәти кардә семинә гыләбе (1938-1939-нә сорон); чәј һестышбе гырд ҹо, һәмчинин фовғи-тәбии нијәтон. Чәј әсос вәзифә тибетыжон кәллә чәнәхи тәдғығ кардебе ки, мыәјјән быкә ки, әвон че аријон мәншә сәвонин ја не, че аријон де јапонон арәдә дәвардә ирғин ја не. Експедисијә вахти антрополог Бруно Бегери памјәше чандә кәс тибетыжи кәллә чәнәх, бә жыго гыләј нәтиҹә омәј ки, әвон дәвардә ирғин че аријон ијән монғолон арәдә, әве вәсилә бәзнен бе бо алмани-јапони алјанси!”
Огарде бәпештә Ернст Шефферышон тәлтиф карде де СС-и елит һиссон “Мардә кәллә” номәдә нышони, һәмән де СС-и символон дәростә быә шымши. 1942-нә сори тәјин кардышоне әв Мәркәзи Асијә тәдғығотон Империјә институти рәһбәр. 1944-нә сори Алманијәдә бино бе компанијә де жыго гыләј девизи: “Дустә ијән әсрорәнгизә Тибет”. Алманон бовә кардејдәбин ки, мәһз аријә ирғ бәзне кәсимот дәбасте де Шамбалә, чәјоән пләнети әғә бәзне бе. Мәлуме ки, Һитлер бовәмандбе бәштә сәчынәти, бовә кардејдәбе ки, Шәрғәдә гыләј мәмләкәт һесте, әјо “али ғыввә” һакимијәтәдәј, ә “ғыввә” комәг кардејдә бәј ғәјби бывинды ијән ғәјбо омә “сәдон” бымәсы.
“Де али ғыввон кәсимот дәбасте бо һәзосорон дәгиш бәкарде жимони зәмини димәдә, мәно бәдо бә бәшәријәти есәтнә бемәноә ғысмәти”, — тикрор кардејдәбе алманә геосијосәти мәктәби банис, идорә һејәти узв, бәчәј идејон Һитлери һежо барзә ғыјмәт доә Карл Һаусһофер. Һаусһофер вотејдәбе: “…Һитлер бовә кардејдәбе бә Шамбалә – бә зори ијән ғудрәти шәһри, бә шәһри ки, әв идорә кардејдә тәбии просесон, бә одәмон еғволон ијән һозы кардејдә бәшәријәти бо “зәмони гардыши”. Де Шамбалә кәсимот кардә, одәмон кутләви сурәтәдә ғыр кардә Һитлер умдәвобе ки, бәстәне бәштә даст дынјо әғәти”.
Лев Гумилјев ыштә нубәдә нывыштејдә: “Фашистә идеологон ыми дастәвуз гәтејдәбин ки, веј ғәдимијәдә Шәрғәдә бә мијон бешә гыләј Шамбалә номәдә мәмләкәт – тәби просесон ијән мәхлоғи идорә кардә зори ијән ғудрәти мәркәз”.
Нијонијә кабинети узв ијән Һитлери мыовин Рудолф Гесси чап кардә быә ружномонку әмә ымони зынејдәмон: “Че Аманијә бә Шәрғ кардә һуррәҹи иҹозәш сәбе, молјәти етиборән, Шамбалә номәдә Зәмини димәдә быә Космик контакти Мәркәзику. Махатмон һәм вотышоне бә Һитлери че Русијә зәминон гәтым кардә пролетари шәри выртивыло карде воҹибәти , һәмән сәбәрошон карде бә Рејхи Сәр ғәрорго ыштә мытәхәссисон. Че Шамбалә сәрбозон, јәне тибетыжон һәмфурери шәхси мыһофизәдәбин, һәмән стратежи плансохте мәркәзәдә”.
Мәрағине һәмән Тибети регент Квотухтә бә Һитлери нывыштә номә: “Веј ғурбинә әлоһәзрәт крал Һитлер, че Алманијә подшо. Хыдо хәшәҹони, быдә һәрәбахтәти ијән сәхавәт бахш быдә бәшмә! Есә шымә дастбәкошон де ирғи әсосәдә һәштәвелә довләт сохте. Әве есә ијо омә еомани експедисијә рәһбәр әғә Шеффери һич гылә ишкилыш ныбе бә Тибет омеәдә. Әлаһәзрәт крал Һитлер, бовә быкән бәчәмә дустәти! Номә нывыштә быә Тибети манги 18-дә, Зәмини һәвуши сори (1939)”.
Һәмон соронәдә Алманијәдә певыло быә фовғәлодәми ијән бәшәријәти идорә кардә мистик ғыввон һәхәдә тәлимышон дастәвуз карде боштә фашизми идеологон ијән Һитлери ыштән ијән нығыл-нығыли бовәшон карде бәј, һәмән тәрәфдор бин ки, ым идејон умутын довләти сәвијјәдә. Дынјо әғәти ијән фовғәл бәшәријәти һәхәдә алмани идејә һәмаһәнгбе де мифик
Шамбалә идејон ијән бә китобәдә әјо быә шәри ғыввон. Нәтиҹәдә бо аријә мәдәнијәти мандәјон пәјдо кардеј тәшкил кардышоне експедисијон бә Тибет, бәчәвон че Шамбалә анбо, һәмән че ари ирғи вәсә зынә вырә.
Чан чочинән быбо, мәркәзи Асијә де Монғолстони ијән Тибети дахил бин бә насистә мифологијә бәнә германон әнкә вәтәни, бәнә һәмә вәсон вәсә ғәзинә. Бы рәјонәдә Һитлер виндејдәбе ғәјбә “дынјо дыл”. Насизми идеологон һисоб кардејдәбин ки, чәј сојб охон нәтиҹәдә пләнети әғәти бәзне сәј бәштә даст.
Берлини гәте бәпештә бә сәвети ләшғәрон даст егынин че институт Аненербе материалон. 25 гылә осынә рој вағонәдә һәмон мәхфи материалонышон варде бә ССРИ. Чә архивон ыштәни тале ијән чәвон мәзмун ғејри-мәлуме тосә есә.
Ымијән лозиме вотеј ки, де ғәдимә мифологијон әлоғодор чандә гылә мәфһумон XIX әсрику жыго де ованди дәмандин бо “куч карде” бә Авропәдә ше-ше һәнијән популјар быә ҹурбәҹурә мистик трендон.
Жыго дәгишијон че XIX әсри “маарифинә” Авропә һәмрәғәти ғануниујғунә нәтиҹәбин. Авропә бәвәдә дәманде бо шәкбәлујә интеллектуализми ијән фәлсәфи оржиналәти баш гәте де мәнәвијоти мығојисәдә. Де мыстәмләкәкорәти әјоми әлоғодор бә Шәрғ сәјоһәт карде имконон хәјли геш бе һәштәвелә имкононыш окарде әнҹәх бо әкәдемик алимон не, һәмән бо хышминә дилетантон, һәрәсонә бекорә шәхсон, һаканән бо ади авантуристон. Чәвон бә Шәрғи аид комсә дини молјәтәдә быә зынәјон иллузорә маликәти хәјли ризоныш огәте постхачпәрәстә Авропә мәдәни палитрәдә. Че Авропә ҹәмјәти хәјли һиссә дәвинәш карде ыштә сәпе бо нокамилә руфи гырд хәтомандә идејон, ымән нәтиҹәдә сәбәб бе бә мәнәвијоти хысусән есәтнә тарыхи ән драматик әјомонәдә ыштәни бегули кардә ҹидди боһрани.
Ксенjа Шереметjевә

Источник:https://www.youtube.com/watch?v=169M8zX3OfY

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>